Musa Çinkılıç

sprat2  irata2  akcadag     trabant

 

 

Trabant Hakkında

trabant 1Trabant doğu Almanya'da eski bir otomobil üreticisi olan "VEB Sachsenring Automobilwerke Zwickau" adında bir firma tarafından Almanya'nın Saxony(Saksonya) eyalettinin Zwickau şehrinde üretildi.

                    Trabant
280px Trabbi 601 S Typenschild 1
                          Genel bakış
Üretici VEB Sachsenring
Üretim 1957–1990 (Doğu Almanya)
1990–1991 (Almanya)
3.7 milyon üretildi
                        Gövde ve Şasi
Gövde Tipi 2-kapı sedan (limuzin geniş)
2-kapı steyşın vagon (Universal)
Kapısız cip (Kübelwagen)
Düzen Önden çekişli, önden motorlu
                              Çekiş
Motor 600cc iki slindirli, iki zamanlı (1957–1989)
1.0L VW polo I4 4 zamanlı (1989–1991)
                            Boyutlar
Aks mesafesi 2,020 mm (79.5 in)
Uzunluk 3,360 mm (132.3 in)
Genişlik 1,500 mm (59.06 in)

Doğu Almanya'nın en yaygın aracıydı ve aynı zamanda doğu bloğunun içinde ve dışında kalan ülkelere de ihraç edildi. Küçük ve sağlam bir iskelet üzerinde 4 yetişkin için yeri ve bagajı olan yeterince hızlı bir otomobil olarak tanıtıldı. Trabanttan, düşük güç üretimine ve ağır, dumanlı egsoz gazına kıyasla zayıf yakıt tasarrufu sağlayan eski, 2 zamanlı verimsiz motoru  ve sınırlı üretiminden dolayı artık olmayan eski Doğu Almanya'nın ve doğu bloğu'nun çöküşünün sembolü olarak alaycı bir ifade ile bahsedildi. Bunun sebebi, eski Batı Almanya'da Bir çok Doğu Almanyalı'nın 1989'da berlin duvarının açılmasından sonra trabantları ile Batı Berlin ve Batı Almanya'ya akın etmesindendir.

Trabant, neredeyse hiç bir önemli değişiklik olmadan 30 yıl boyunca toplam 3,096,099 adet üretildi. Batı toplumlarında, trabantın eksik yanları komiklik olsun diye sık sık yazıldı. Fakat, Trabantın eski modelleri düşük fiyatları ve antika araçlardaki daha kolay ithalat koşullarından dolayı Amerikalı kolleksiyoncular arasında popüler ithalatlar haline geldi. Trabantın bir çok örneği rally ve diğer motor sporlarında da kulanılıyor olduğu gibi, Aynı zamanda Almanya'da ve başka yerlerde, trabantla ilgli sanatsal boyama tasarımları, ilave mekanik aksamları, gövde ve süspansiyon vb modifikasyonlar yapan bir çok kulüp var.

 

 

 

 

 

Genel Bakış

Trabant 601 Estate
Trabant 601

Almanca'da uydu ya da yoldaş anlamına gelen isim Sovyet uydularının genel ismi olan ve Rusça'da uydu anlamına gelen Sputnik'ten esinlenilerek verilmiştir. İngilizce'de sıklıkla Trabi olarak anılır. Sipariş edilmesi ile teslimatı arasındaki uzun (bazen yıllar süren) periyottan dolayı, ikinci el Trabantlar sıfırlarına nazaran daha fazla fiyata satılıyordu. En sonunda araçlarına ulaşan trabant sahipleri araçlarına bakımlarında ve tamirlerinde kibarca ve titizlikle davrandılar. Tabantların ortalama yaşam süreleri 28 yıldı.

 

 

 

 

 

Trabant'ın 4 temel çeşiti vardı.
P50, Trabant 500 diyede bilenir. 1957-1962 yıllarında üretildi.
Trabant 600, 1962-1964 yıllarında  üretildir.
Trabant 601, 1963-1991 yıllarında üretildi.
Trabant 1.1, 1990-1991 yıllarında 1,043cc VW motoru ile üretildi.

Araçlara mütevazi bir performans veren trabant 500, 600, ve orijinal 601 motoru iki silindiriyle iki zamanlı küçük bir motordu. Trabant'ın yüksüz ağırlığı 600kg'dır.

1989'da üretimin son döneminde Trabant 600cc'lik (37 inç küp)silindir hacmiyle 19 kilowatt (26 beygir) gücünde satışa sunulmaya başlandı. 100km'ye 21 saniyede ulaşıyordu ve maksimum hızı 100km/s idi.

iki zamanli trabant motoru
İki zamanlı trabant motoru
Trabant içden görünüm
Trabant 601 içden görünüm
Trabant 600
Trabant 600

Motorla ilgili iki önemli problem vardı: Motorun ürettiği dumanlı egsoz ve çevre kirliliği. 2007'deki Avrupa araçlarından ortalama 9 kat fazla hidrokarbon ve 5 kat fazla karbonmonoksit üretiyordu. Yakıt tüketimi 100km'de 7 litreydi. Motor, yağ enkejsiyon sistemine sahip olmadığından dolayı araç her dolum yapıldığı zaman iki zamanlı motor yağı 50:1 yada 33:1'lik bir benzin yağ oranı ile 24 litrelik (6.3 amerikan galonu; 5.3 ingiliz galonu) benzin tankına eklenmek zorundaydı. Benzin istasyonları, 2 zamanlı motorların yaygın olduğu ülkelerde önceden karıştırılmış benzin-yağ karışımı ile hizmet sundu. Günümüzde araç sahipleri bunun için araçlarında 2 zamanlı motor yağı taşıyıcısınıda bulunduruyor. Araçta yakıt pompası bulunmadığından motor bölmesinde yakıt tankı motorun üstüne yerleştirlikmek zorundaydı, bu şekilde karbüratör, yer çekiminden faydalanılarak yakıt ile beslendirilebiliyordu. Tasarimin bu yapisi on tarafta oluşacak kazalarda artan bir yangin riskiydi. Motorun bir özelliğinden vazgeçip diğer bir özelliğinden daha fazla faydalanmayı gerektiren bu dizayn beraberinde ön taraftan alınması mümkün olan bir darbe ile yangın riskini de artırıyordu. Daha eski modellerde yakıt göstergesi bulunmuyordu; ne kadar yakıt kaldığını ölçmek için tankın içine bir ölçme çubuğu konulmuştu.

Trabant, Doruplasttan yapılmış tavanı, arka bagaj kapağı, kaportası, çamurlukları ve kapılarıyla yükün gövdenin tüm parçalarınca paylaşılarak taşınmasına elverişli olarak dizayn edilmiştir çelik monokok bir dizayndı. Duroplast Sovyetler birliğinden gelen pamuk artığı ve Doğu Almanya boya endüstrisinde kullanılan fenol reçinesi maddelerinin geri dönüşümünden yapılan Bakalite benzeyen sert bir plastik maddeydi. Bu durum trabantı, geridönüşüm malzemesinden yapılmış ilk araç ve kartondan yapıldığına dair bir yalnış algının kısmen sorumlusu yaptı. Araca Zwickau'ın karton yarış arabası ismi verilmişti. Trabant, (trabant öncesi dönemde)1954-59 model P70 Zwickau'tan sonra Duroplast ile üretilen ikinci araçtır. Trabant üretimi 30 nisan 1991 de 3.7 milyona ulaştı.

Kelime kökeni

Trabant, amacı 3 tekerlekli motorsiklet dizayn etmek olan bir planlama sürecinin sonucuydu. Almanca'da Trabant, ay ve gökcisimlerinin doğal uyduları anlamına gelen astronomik(gökbilimsel) bir terimdir. Slav dilinde ise Rusça'da arkadaş anlamına gelen sputnik kelimesiyle aynı anlamı taşımaktadır.

Ful üretim dönemi

Trabant P50 1959 yapımı
1959 yapımı Trabant p50

Trabant'ın ilki, 7 Kasım 1957'de Almanya'nın Saxony(Saksonya) eyalatine bağlı Zwickau şehrinde VEB Sachsenring Automobilwerke isimli fabrikandan çıktı.
Trabant, önden çekişi, mokonok yapısı, komposit kaportası ve bağımsız süspansiyonları ile piyasaya sürüldüğü 1958 yılında oldukça gelişmiş bir araçtı. Aracın en başarısız yanı motoruydu. 1950'lere kadar batı ülkelerindeki çoğu küçük araç Renault'larda olduğu gibi daha etkili olan 4 zamanlı motor kulanıyordu. Sınırlı bütçe ve hammadde sıkıntısı Trabantta, miadını doldurmuş ama pahalı olmayan bir iki zamanlı motor kullanımını mecbur etmişti. Piyasaya sürüldüğünde teknik olarak batı almayanın hava soğutmalı, iki silindirli, 4 zamanlı ve boyut olarak da trabanta eşdeğer dönemin Llyold otommobiline denk bir otomobildi. Fakat Tarbant bazı teknik çözümleri bakımından oldukça modern bir araçtı. Çoğu batı ve doğu Avrupa araçları arkadan çekişli arkaya ve öne monte edilmiş motorları kullanıyorken, Trabant, 50'li yılların sonlarından itibaren Önden enine monte edilmiş motora ve önden çekişe sahipti. Örneğin, 50'li yıllarda Batı Almanya'da önden çekişli çok az araç vardı. Volkswagen, Alman ford ve Opel önden çekişi 1970'ten sonra benimsedi. Trabant'ın ana problemi  iki zamanlı motorundan dolayı 1970'lerden beri büyük ölçüde demode olmuş olması ve  çoğunlukla değişime uğramadan üretilmesiydi, bunun sonucu olarak da Batı Avrupada'da ihtracatı sınırlıydı.

1931 yapımı buharla çalışan araç
Savaş öncesi döneme ait 1931 yapımı buharla çalışan araç tasarımı

Üretim süreci boyunca yapılan küçük değişiklikleriyle beraber, daha sonradan 600cc olarak güncellenen Trabant'ın hava soğutmalı 2 silindirli 500cc'li 2 zamanlı motoru 2. dünya savaşı öncesi yıllarında tasarlanmış olan, DKW(Dampf-Kraft-Wagen, Buharla çalışan araç) tasarımından gelir. İlk Saab araçları 764cc olan daha büyük, su soğutmalı ve 2 silindirli motora sahipti. Aynı zamanda daha büyük araçların GDR üreticisi olan Wartburg da su soğutmalı, 3 silindirli, 1000cc 2 zamanlı DKW motoru (Buharlı motor) kullanıyordu.

1958 p50 orjinal trabant üretimine damga vurmuştu. Trabant'ın en son 1.1s modeli çok sayıda değiştirilebilen parçalarını ortak kullanıma sunmasına rağmen, bu araç trabant serisinin temel modeliydi. Diğer özelliklerinin yanı sıra ful eşzamanlı şanzıman edinen 500cc 18beygir(13kw) p50 1960'da 20 beygirlik(15kw) versiyona dönüştü, ve sonunda 1962'de p60 olarak 23 beygir 600cc motora sahip oldu.

1963 trabant 601 sunum
1963'de Trabant 601 sunumu

Güncellenmiş 601 modeli 1964'de tanıtıldı. 601 modeli p50'nin temel unsurlarını da muhafaza etmesiyle birlikte farklı ön tamponu, motor kapağı, tavanı ve arkasıyla p60 modelinin makyajlı bir haliydi. Bu model üretimi bitene kadar 12v elektronik ekipmanları, aracın arkası için helezon yayları ve son modeller için farklı göğsü olan en önemli değişiklikleri ile neredeyse değişmeden kaldı.

Trabant tasarımcıları, üretimin 1967'nin sonuna kadar devam edeceğini bekledi, ve Trabant p601'in değiştirilmesinin planlandığı yıllarda Doğu Alman tasarımcıları ve mühendisleri daha belirli modeller tasarladılar; Tasarlanan modeller Almanya'nın Saksonya eyaletinin başkenti olan Dresen'de Dresden Transport müzesi'nde görülebilir. Yine de, daha gelişmiş tasarımlar için büyük miktarlarda ihtiyaç duyulan önemli hammaddelerin daimi kısıtlılığından dolayı yeni bir model için yapılan her teklif GDR yöneticileri tarafından reddedildi. Sonuç olarak Trabant, üretimde büyük ölçüde değişmeden kaldı.

trabant p1100 prototip
Trabant p1100 Prototip

Aynı zamanda p1100 de denilen Trabant 1100 modeli aslında 1.05 litrelik ve 45 beygir gücünde VW polo motorlu, araca daha iyi bir performans veren, aracın daha az kirlik üretmesini sağlayan, daha modern ve daha sessiz bir trabant 601'di. aynı zamanda makyaja ve daha yeni bir çamurluğa sahipti. Vites kolu zemine sabitlenmişti. trabant 1100 Aynı zamanda ön disk frenleriyle donatılmış ve tekerlek takımı volkswaged'den alınmıştı. trabant 1100, 2 zamanlı p601 ile paralel olarak 1989'un sonları ve 1991 yıllar arasında üretildi. Daha eski olan p50, p60 ve 601 modellerinin motor ve şanzıman dışında çoğu parçası trabant 1100 ile uyumluydu. Araç sahipleri arasında VW motorlu trabant p50 gibi modifikasyon yapanlar da vardı. Motor ve şanzıman dışında Daha eski olan p50, p60 ve 601 modellerinin çoğu parçası p1100 ile uyumluydu, yine de bazı araç sahipleri VW motorlu trabant p50 gibi modifikasyonlar yaptı.

Üretimin son yılları (1989-1991)

Trabant 1.1
 Trabant 1.1

1989 yazına başlarken, binlerce Doğu Alman vatandaşı trabantlarını taşıyabilecekleri kadarı ile yüklediler ve Batı Almanya yolunda Macaristana ya da cekoslavakya'ya doğru sürdüler. Çoğu Trabant, Batı Almanya emisyon standartlarını karşılamakta başarız olduğu için çoğu Doğu Alman vatandaşı Batı Almanya'ya Trabantlarıyla girebilmek için Özel izin almak zorundaydı(ürettikleri çevre kirliliği Avrupa ortalamasının 4 kat fazlasıydı).

budapest alman araclari
Budapeşte sokaklarındaki  Doğu alman araçları

1989'da iki alman devletinin ticari anlaşması sonucu olarak Volkswagen Polo motorun'un patentli bir versiyonu eski iki zamanlı motorun yerini aldı. Trabant 1.1 olarak bilinen model aynı zamanda frenlerde ve sinyal lambalarında ufak çapta geliştirmelere, yeniden düzenlenmiş bir radyatör ızgaraya, ve yaprak yaylı süspansiyonlu şasi yerine mac pherson süspansiyon kollara sahipti. Oysaki, üretime girdiği Mayıs 1990'a kadar iki devlet tekrar birleşmek için çoktan anlaşmışlardı.

Kısa bir süre sonra Trabant'ın, Tekrar birleşen Alman ekonomisinde bir yerinin olmadığı belirgin hale geldi. Verimsiz ve yoğun iş gücü gerektiren üretim merkezi sadece devlet yardmıyla açık tutuldu. Doğu alman sakinleri daha verimli ve daha az çevre kirliğine sahip ikinci el batı araçlarını tercih ettiği için talep düştü.

Trabant üretim merkezi 1991'de kapandı ve trabantın 1.1'in üretildiği  (Zwickau) Mozel'deki fabrika Volkswagen'e satıldı. Volkswagen'in, Sovyet rejiminin baskısıyla zorla tasviye edilmesinden ve yöneticilerinin şirketin Bavyera/İngolstadt'da tekrar kurulduğu şu anki yeri  olan batıya gönderilmesinden önce (Zwickau) Mosel'deki fabrikanın ilk sahibi olan Audi'ye (daha önceki adı Auto Union) sahip olduğunu düşünürsek ironik bulunan bir hareket olarak görüldü. Trabant şirketinin geri kalanı Şasi ve gövde parçaları üreten 1990'a kadar  VEB Sachsenring olarak anılan HQM Sachsenring GmbH oldu. Volkswagen, Şu anda küçük ölçekli Golf ve Passat üretiminin yanı sıra motor üretimi çin merkez olan Zwickau bölgesini önemli ölçüde yeniden geliştirmiştir.

1990'lar ve sonrasında Trabant

Trabant P50 Trabant Rally
2007 yılında Washington'da yapılan yıllık trabant sergisinden

Berlin duvarının yıkılmasının ardından batıya olan göçten sonra bir çoğu doğulu sahipleri tarafından sahipsiz bırakıldığı zaman trabantlar batıda bilinir hale geldi. Fakat, özellikle Lada Niva, Skoda Estelle, Polski Fiat, ve yugo gibi Doğu Bloğu döneminin diğer çoğu Doğu Avrupa Araçlarının aksine, Trabant Batı Avrupa'da güçlü bir satıcı değildi.

1990'ların başında bir kaç mark kader az bir parayla bir trabant almak mümkündü. Daha sonra, kolleksiyoncu parçası haline gelince fiyat düzeltildi fakat günümüze çok ucuz bir araç olarak kaldı. Trabantı çevreleyen popüler kültür, performans sanatçısı Liz Cohen tarafından, 1987 Doğu Alman trabant'ının 1973 Chevrolet El Camino'ya dönüştüğü bodywork projesinde bahsedilmiştir.

1990'ların sonunda Trabant'ı olimpiyatlar için özbekistanda üretime geri sokma planları vardı. Sadece bir model üretildi.

Bulgaristan Dış İşleri Eski Bakanı ve Bulgaristan Atlantic Klubü kurucu başkanı olan Solomon Passy'nin Manfred Wörner, George Robertson, and Jaap de Hoop Scheffer gibi dönemin Nato genel sekreterlerini gezintiye çıkramak için kullandığı ünlü bir trabantı vardı. solomon Passy'nin Trabantı aynı zamanda Papa 2. John Paul tarafından da 2002'de kutsanmıştı. Passy, Bulgaristanın nato'ya katılımını simgeleyen aracını 2005'de bulgaristan ulusal tarihi müzesine bağışladı.

1997'de Trabant 1997'nin a sınıfı Mercedes-Benz W168'nin yüz kızartıcı bir şekilde yaptığı saatte 60km hızla zıt yönde manevra Slalom "geyik testi" testini devrilmeden başarıyla geçtiği için kutlanıyordu. Almanya'nın Turingiya eyaletinden bir gazetenin "Geyikler, gelin ve bize katılın, Trabant a sınıfı zorlu bir testi geçti" diyen bir manşeti vardı.

Trabant 2007'de diplomasi dünyasına getirildi. Budapeşte'deki İngiliz büyükelçiliğinde misyon başkanı yardımcısı Steven Fisher diplomatik aracı olarak İngiliz Yarış Yeşil'ine mümkün olabildiğince yakın tonlarda boyanmış bir Trabant 1.1 kullandı.

Amerikalı Trabant sahipileri berlin duvarının çöküşünü Amerika'da başkent Washington'da, "Parade of Trabants"(trabant sergisi) adlı yıllık miting ile kutlamaktadırlar. International Spy Museum sponsorluğunda, Cadde turları, yarışlar, Almanca canlı müzik ve Doğu Almanya ile ilgili sergiler içeren bu ücretsiz aktivite Kasım ayının başlarında yapılır.

son yıllarda Amerika ve kanadaya daha fazla trabant ithal ediliyor. Amerika'nın Georgia eyaleti'nin Madison şehrindeki Bruce Weiner Mikroaraç müzesinde son yıllarda yapılan bir açık arttırma trabant p50 ve ona eklenmiş Wohnwagen marka bir karavanın 25000 dolara satıldığını gördü.

1987 Doğu Alman trabant'ının 1973 Chevrolet El Camino'ya dönüştüğü performans şovu

Trabant ve modifikasyon topluluğu

601 racing
Trabant 601 yarış arabası

İlk modifikasyon girişimleri kendi yarış katagorilerinde rakiplerini geçmek için "uçan gitar penalarıyla"(ismini bir çok motorlu araç gövdesinin dış parçalarında kullanılan plastik malzemelerden almıştır ) oynayarak yarışan geniş bir amatör rally topluluğunun olduğu ilk üretim dönemlerine kadar dayanmaktadır. Aracların boş ağırlığı ve önden çekişi rally yollarında başarısız olmasına olanak verdi.

Trabant'ın özellikle eski görüntüsü ve kendine özgü iki zamanlı motor sesi, Trabant'ı Orta Avrupadaki araç modifikasyon topluluğu arasında sevilen bir model yaptı.

Aracın İki önemli özelliğinin görünür olmasına rağmen bir çok değişikliği de mevcut.

birincisi motor sesininin titizlikle muahfaza ediliyor olması. Bu, orijinal iki silindirli motoru daha yüksek bir performans için modifiye yaparak ya da 1000 cc'lik Wartburg araçlar için dizayn edilmiş iki zamanlı yürütme birimi kullanılarak başarıldı. Trabant çok hafif olduğundan motor gücündeki küçük bir artırma aracın güç-ağırlık oranının hızla yükselmesine sebep olabiliyor. Bir çok araç tutkunu Rally ve diğer yarış tipleri için sağlam ve kolay modifiye edilen araçlarının nimetlerinden faydalanmaktadır.

İkinci önemli özelliği ise nostaljik sessin ötesine geçiyor ve biz dizi modifikasyon içeriyor. Güçlü ve modern bir aracı (Örneğin; Volkswagen Lupo GTI.) altta gizlemek için gövdeyi açığa çıkaran bu bir dizi modifikasyon aracın çekiş gücünün kapsamlı güncellemesinden tam motor değişimine kadar uzanıyor. Bir diğer populer modifikasyon ise Trabant'ı Suzuki Hayabusa gibi bir japon jarış motoru'nun motoru ile birleştirmektir. bu kombinasyon Trabusa olarak da bilinir. Bu araçlardan bazıları 150 beygirin üzerinde nominal bir güce sahiptir.

Araçların hafifliği bu araçlara orta sınıf spor araçların performansıyla karşılaştırılabilecek performansa izin veren 5 kilo/beygir (149 W/kg) güç-ağırlık oranı verir. Orta Avrupadaki Trabant fan klüplerinin yeni modifikasyon ve performans aksesuarlarını tanıtmak için yıllık toplantılar organize etmeleri bir gelenek haline gelmiştir.

Yeniden Diriliş

2009 frankfurt motor show trabant nt
2009 Frankfurt Motor Şovunda "Trabant Nt" sunumu

Bavaria'da bir minyatür araç üreticisi olan Herpa şirketi Trabant'ın isim haklarını aldı ve 2007 frankfurt motor şovunda "Yeni Trabi" conseptinin ölçekli bir modelini sergiledi. Üretim için planlar BMW motoruyla sınırlı olan bir çalışmayı içerdi. Yeni Tabant nt 2009 frankfurt şovunda ortaya çıktı. Trabant nt kurulu, Herpa, Alman uzman otomobil parçası üreticisi Indikar ve alman otomobil mühendisliği şirketini içeriyor. Bu grup, Trabant'ın anavatanı olan Almanya Zwickau'da Trabant ile ilgili yatırım, tasarım, üretim ve satışlar ile ilgileniyor. "Trabant nt" elektrikli aracı lityum-iyon batarya ile güçlendirirmiş 45 kilowatlık eşzamansız motor ile donatılmıştır. Trabant nt tam şarj ile saatte 130km ile 160km yolu 20 avro'ya yabiliyor.

 

 

 

Kaynak

https://en.wikipedia.org/wiki/Trabant